Exposities: nu te zien

Mythische Monsters & fantasievolle creaturen in middeleeuwse handschriften.

Tussen de bladen van middeleeuwse boeken vinden we een wereld vol fantasie, waar niet alleen het alledaagse, maar ook het bijzondere zijn plek heeft. Onder de opmerkelijke schepsels die deze handschriften bevolken hebben de monsters een aparte plaats. Het woord ‘monster’ komt van het Latijnse monstrum, wat ‘iets waarvoor men moet oppassen’ betekent. Voor de middeleeuwse mens vormden monsters en fabeldieren dan ook een concrete waarschuwing.

Hoewel men door verhalen van reizigers naar verre streken overtuigd was van het bestaan van monsters en fabeldieren, hadden deze in het dagelijks leven meer een symbolische betekenis. Draken stonden symbool voor het kwaad en de duivel, die overwonnen moest worden. De pure witte eenhoorn, die alleen door een maagd gevangen kon worden en wiens hoorn als antigif werkte, verbeeldde Christus. Soms werden alledaagse dieren, zoals de eenvoudige slak, enorm groot en wild afgebeeld en werden zo monsterlijk. Dergelijke fantasievolle wezens waren een bewijs van de Goddelijke almacht: voor God was niets onmogelijk. In zogenaamde Bestiaria kon men lezen over alle vreemde wezens die er bestonden, en hoe hun gedrag iets vertelde over het Goddelijke plan. Kunstenaars haalden hier hun inspiratie uit en beeldden dergelijk wezens af, op schilderijen, in beeldhouwkunst, in decoratieve kunsten en met name in handschriften.

Deze kleine presentatie bestaat uit een aantal bladen uit middeleeuwse handschriften aangevuld met objecten van later datum. Ze laat zien hoe mythische monsters en fabeldieren in middeleeuwse boeken opduiken.

De expositie kwam tot stand dankzij bruiklenen uit een privécollectie en van Museum Het Valkhof. Zij is samengesteld in samenwerking met onze zusterstichting de Maelwael van Lymborch Studies en studenten van het Emerson College uit Well/Boston.

De expositie is tot eind september te zien.


oude exposities

'Gezongen gebed': Gregoriaanse gezangen in middeleeuwse handschriften.
Ervaar een luisterrijke verzameling van een aantal originele muzieknotaties uit liturgische boeken uit de late middeleeuwen. Speciaal voor het Gebroeders van Lymborch Huis zijn deze fragmenten ingezongen door Schola Cantorum Karolus Magnus. Tijdens de expositie of later thuis kun je hiervan genieten met een speciaal voor deze tentoonstelling uitgebracht boekje dat je gratis meekrijgt bij een bezoek. Musicerende engelen uit het werk van de gebroeders Van Lymborch verluchtigen het geheel!

Meesters in de marge: Randversiering in handschriften uit de tijd van de Gebroeders van Lymborch

Een zestal originele manuscript bladen uit de tijd van de gebroeders Van Lymborch zullen dan in ons Huis te zien zijn. Een van deze bladen is duidelijk van dezelfde hand als de margeschilder van de gouden wingerdbladen in de Belles Heures. Een heel bijzondere ontdekking! 

De handschriften waarin de gebroeders Van Lymborch hun miniaturen hebben geschilderd, waaronder de Belles Heures en de Très Riches Heures, zijn terecht wereldberoemd. Hun schilderkunst behoort tot het mooiste dat is overgeleverd uit wat de historicus Johan Huizinga het ‘Herfsttij der Middeleeuwen’ noemde. 

Hoe beroemd deze handschriften en hun makers ook zijn, vaak gaat maar weinig aandacht uit naar de versiering in de marges rond de tekst en de miniaturen, die werd aangebracht door andere, gespecialiseerde vaklieden. Onterecht, want ook deze decoratie bepaalt voor een deel de visuele indruk van een opengeslagen handschrift. Niet alleen werden deze decoratieschilders in hun eigen tijd hogelijk gewaardeerd – contemporaine bronnen spreken over ‘grans ouvriers’ oftewel grote meesters  – ook is in de afgelopen decennia het onderzoek naar hun werk in een stroomversnelling gekomen.

Aan de hand van een aantal originele bladen uit handschriften uit de tijd en deels uit de omgeving van de gebroeders Van Lymborch, aangevuld met facsimiles, toont deze kleine expositie de variëteit en de kwaliteit van het werk van deze ‘grans ouvriers’.

Onze Gewaardeerde Partners

Volg ons

De Stichting

© 2020 Stichting Maelwael Van Lymborch

E-mail: secretariaat@gebroedersvanlymborch.nl
postadres: Postbus 1180, 6501 BD Nijmegen